Biografie
Recensies
Concert Agenda
Cd's
Repertoire
Gitaar & bajan
Galerie
Mp3
Mijn gitaren
Kontakt
Links
|
Piotr Rangno - bajan & Robert
Horna - gitaar
MAZURTANGO
Nee, Chopin heeft geen tango´s
gecomponeerd en Buenos Aires is ook niet de hoofdstad von Polen.
Toch is er iets dat de muziek van de beide, geografisch ver uit
elkaar liggende, landen verbindt. De Poolse mazurka en de
Argentijnse tango hebben wel wat met elkaar gemeen. Ze zijn beide
krachtig, hartstochtelijk, romantisch en melancholisch, soms banaal
en soms vrolijk, dramatisch of zelfs tragisch. Het is muziek, die
uit het leven is gegrepen en een afspiegeling vormt van het
dagelijks bestaan.
Frederic Chopin was de eerste die de volksmuziek van zijn land tot
zijn recht liet komen.
Door zijn gevoelige bewerking werd deze muziek verheven tot muzikale
kunst. De mazurka stamt, net als Chopin, uit de Poolse provincie
Masowie en was al voor Chopin's geboorte bekend in de Slavische
landen. Het is een ontmoetingsdans, waarbij de danspartners, na een
aantal gezamenlijke danspassen, herhaaldelijk van partner wisselen
en tenslotte weer bij elkaar terugkomen. Reeds als jongeman heeft
Frederic Chopin deze dans op verschillende dorpsfeesten en
bruiloften leren kennen en genoten van het trotse en toch zachte en
verleidelijke karakter van de mazurka. Later lukte het hem als
componist in zijn mazurka's de emotie en het gevoel van de dansers
in muziek weer te geven. Tot op de dag van vandaag spreekt deze
muziek de luisteraar onmiddelijk aan en heeft zij niets van haar
unieke karakter verloren.
Ook andere landen hadden hun "Chopins"; zij bewerkten de nationale
dansmuziek zo dat ze geschikt was voor de concertzaal. In de 20ste
eeuw was de Argentijnse tango-koning Astor Piazzolla een belangrijk
voorbeeld. "Zijn muziek, die hij zelf Tango-Nuevo noemde, is niet zo
maar een tango, maar een hele wereld van muziek die tot leven komt
in de "zingende longen" (hiermee wordt de bandoneon van Piazzolla
bedoeld, die net als de bajan een blaasinstrument is). Jiddische
smartlappen vermengen zich met het getingel van de barpiano, de
Hongaarse dans met Mozart`s tederheid en Die Kunst der Fuge met het
Zuidamerikaans ritme". (Paul Badde)
Chopin en Piazzolla waren vergelijkbare componisten, die niet alleen
hun eigen werk vertolkten, maar ook een grote voorliefde hadden voor
improvisatie. Voor beiden was Bach hun grote voorbeeld, wiens
polyfone muziek zij hartstochtelijk bestudeerden. Chopin´s
bewondering voor Bach is algemeen bekend; daarentegen weten slechts
weinigen dat ook Piazzolla een grote Bach-fan was. Toen de jonge
Astor van zijn vader zijn eerste bandoneon kreeg, wilde hij
lange tijd geen tango´s spelen. In plaats daarvan bestudeerde
hij "Das Wohltemperierte Klavier". Zowel Chopin als Piazzolla hebben
een deel van hun leven ver weg van hun geboorteland gewoond,
waar zij wachtten op erkenning van hun moderne muziek. In Parijs, de
toenmalige wereldcultuurstad, hebben ze veel concerten gegeven en
belangrijke werken geschreven. Zo zijn bijna alle 57 mazurka´s
niet in Warschau, maar "sous le ciel de Paris" geschreven. En ook "Histoire
du Tango" is in Parijs gecomponeerd en uitgegeven. Natuurlijk waren
de dansen die Chopin en Piazzolla componeerden niet in de eerste
plaats als dans bedoeld (Chopin stond er op, dat er op zijn
mazurka´s en walsen niet werd gedanst !). Het waren eerder
dansgedichten, die de ziel tot dansen moesten brengen. "De een danst
met de voeten en de ander met de ziel" heeft ooit iemand treffend
geformuleerd. Er bestaat nauwelijks muziek, die zo direct het hart
raakt als juist deze muziek. Die is zowel eenvoudig als geraffineerd,
traditioneel en modern, ernstig en toch onderhoudend.
Gitaar en bajan (een uit het Russisch afkomstige benaming voor de
moderne concertaccordeon met een enkel manuaal voor de linkerhand)
zijn muziekinstrumenten, die nauw verbonden zijn met de volksmuziek.
Het zijn ook twee heel intieme instrumenten: men houdt ze vast op
schoot en omarmt ze. Ze zijn heel geschikt voor muziek die -
zoals bij Chopin en Piazzolla - wel "poezie van het gevoel" wordt
genoemd en waarvan de wortels in de folklore liggen. Niet alleen
voorstanders van wereldse muziek maar ook klassieke componisten en
jazzmusici ontdekken steeds vaker de combinatie van gitaar en bajan
voor hun klankwerelden. Het buitengewoon grote, dynamische spectrum
van beide instrumenten, hun virtuositeit en enorme kleurenrijkdom
maakt dit duo zo opwindend en veelzijdig.
Piotr Rangno
(Vertaling Eric Stevens)
|